In Italië gebruiken ze bij de geboorte van een kind de prachtige uitdrukking dare à la luce, wat letterlijk betekent: iemand naar het licht brengen. Een bijzondere omschrijving van iets wat eigenlijk heel vanzelfsprekend lijkt, maar tegelijkertijd zoveel betekenis in zich draagt. Een kind wordt voor het eerst aan het licht gebracht, ademt zelfstandig en begint aan een levensreis waarin het langzaam opgroeit en zich ontwikkelt tot een onafhankelijk mens. Prachtig toch?

Maar hoe mooi zou het zijn als een kind vanaf het allereerste begin ook deelgenoot mag zijn van zijn of haar familiegeschiedenis? Een geschiedenis waarvan het kind zelf onderdeel is, zonder zich daar op dat moment bewust van te zijn. Want ieder mens maakt deel uit van een groter geheel: een familiesysteem waarin gebeurtenissen, ervaringen, emoties en soms ook geheimen van generatie op generatie worden doorgegeven.

Juist datgene wat verborgen blijft, kan voor onrust en verwarring zorgen. Een kind voelt vaak haarfijn aan dat er iets speelt, dat bepaalde dingen niet kloppen of dat er onderwerpen zijn waarover niet gesproken mag worden. Het begrijpt alleen niet waarom. En hoe verwarrend moet het zijn wanneer iedereen binnen het familiesysteem weet hoe de vork in de steel zit, behalve het kind zelf? Het voelt dat er iets is, maar krijgt niet de mogelijkheid om te begrijpen wat dat precies is.

In mijn werk kom ik steeds vaker mensen tegen die bepaalde klachten of terugkerende patronen ervaren, zonder dat ze goed kunnen verklaren waar deze vandaan komen. Soms ligt een deel van de verklaring in hun eigen levensgeschiedenis, maar soms moeten we verder terugkijken. Binnen families kunnen bepaalde gebeurtenissen als een rode draad door meerdere generaties lopen, terwijl ze nauwelijks of helemaal niet worden besproken. Uit schaamte, uit bescherming of vanuit de gedachte dat het beter is om bepaalde zaken maar te laten rusten.

Maar waarom zouden we ons eigenlijk schamen voor gebeurtenissen waar we zelf geen enkele invloed op hebben gehad, simpelweg omdat ze zich al lang voor onze geboorte hebben afgespeeld? Toch is dat vaak precies wat er gebeurde. Er waren onderwerpen waarover niet werd gesproken, verhalen die werden verzwegen en gebeurtenissen die zorgvuldig buiten beeld werden gehouden. Met soms verstrekkende gevolgen voor de generaties die daarna kwamen.

En vervolgens verwonderen we ons erover dat mensen op enig moment in hun leven vastlopen, bepaalde gevoelens niet kunnen plaatsen of zichzelf niet goed begrijpen. Terwijl de antwoorden soms dichterbij liggen dan we denken, verborgen in een familiegeschiedenis die nooit volledig verteld is.

Dat ik me hier steeds meer mee bezighoud, is overigens geen toeval. Binnen mijn eigen familie bestonden eveneens tal van geheimen en onbesproken zaken. Dingen die je wel kon aanvoelen, waarvan je merkte dat er iets speelde, maar waarvan je nooit het volledige verhaal kende. Het riep vragen op en zorgde voor een gevoel dat er meer aan de hand moest zijn dan wat aan de oppervlakte zichtbaar was.

Op een gegeven moment ben ik daarom zelf op zoek gegaan naar antwoorden en opheldering. Niet omdat ik nieuwsgierig was naar het verleden om het verleden, maar omdat ik in mijn eigen leven tegen zoveel dingen aanliep waarvan ik steeds sterker het gevoel kreeg dat ze niet uitsluitend met mij te maken konden hebben. Dat er een groter verhaal achter zat, een verhaal dat mogelijk meerdere levens had geraakt en waarvan de invloed nog altijd voelbaar was.

Die zoektocht heeft me laten inzien hoe belangrijk het is om het verleden niet langer als een geheim met je mee te dragen, maar het de ruimte te geven om gezien en erkend te worden. Niet om met de vinger te wijzen of iemand verantwoordelijk te houden, maar juist om te begrijpen, te aanvaarden en waar mogelijk de verbinding te herstellen.

En misschien is dat wel het belangrijkste: het stopt namelijk niet bij mij. Ik heb zelf een kind en inmiddels drie kleinkinderen. Ook voor hen wil ik het patroon doorbreken. Ik wil voorkomen dat zij onbewust iets moeten meedragen waarvan ze de oorsprong niet kennen. Dat betekent niet dat alles op ieder moment verteld moet worden, maar wel dat er ruimte mag zijn voor openheid, eerlijkheid en het bespreekbaar maken van wat er ooit is gebeurd.

Want wat ooit verborgen moest blijven, mag vandaag aan het licht komen. Niet om het verleden te veranderen, want dat kunnen we niet, maar om de toekomst anders vorm te geven.

Ooit ben ik zelf aan het licht gebracht. Nu wil ik ervoor zorgen dat ook datgene wat generaties lang in het donker is gebleven, het licht mag zien.

En daarmee is voor mij de cirkel rond.

Heb jij zelf ook het gevoel dat er in jouw familie ook dingen spelen die het daglicht nog niet mochten zien en loop je daardoor tegen bepaalde dingen aan? Schroom dan niet en maak een afspraak, wie weet werpen we er een licht op.